Wednesday, May 24, 2017

ZOMINAMTE' PIANKHIATNA THU ~Rev. Dr. Cin Sian Pau



ZOMINAMTE' PIANKHIATNA THU
Agelh leh akaikhawm: Rev. Dr. Cin Sian Pau

Leitungah Pasian in, Adam na bawl a tua panin,mihing hong piangkhia ahi hi. Adam tapa uubel Kain in anuapa Abel hong thah ciangin, Pasian in Abel tangin Seth napia hi. Pasian in Adam pen Seth tungtawnin khangsimna na bawl hi. Adam pan Noah khang(tuiciim)dong, khang sawm pha hi. Tuiciim tunkhit ciangin Noahte' innkuan bek suakta ahihman in, leitungmi khang khat bei-in, Noah suan pan khaangthak khat hong kipan kik hi. Noah in tapa thum nei aa, Shem, Ham leh Japhet te ahi hi.

Asia minamte pu in, Shem hi ci-in,Lai Saingtho siamte'n gen hi. Shem suan leh khakte pen, a ci uh san ngo uh a, atam zaw in Asia Continent ah tengg uh hi. Tua hi a, Shem suan le khak sungpan in, Zomi ihpu ihpa te in, Mongot minam sungpan hong piangkhia, Mongolia minam ahi uh hi.

Kum 1800-1400BC huam sungin, Jo Chief (Zo Ukpipa)in Shansi mualtung gamah khuasaat in, Jo State(Zo Gam)piangsak hi, ci-in, Zo taangthu sungah kimu hi.Kawlgam ih lutma in,Sengam laizang, Yangty leh Khuangho gun kikal ah Mongolia minam te' tawh a ki tenggkhawm ahi hi. Sengam pan in ihpu ihpa te' in, Tibet nazuan uh a, tua lai-ah, sawtpi na tengg uh hi.

Zomite' in, Sengam, Mongolia pan paikhiat khit ciangin, Sengam leh kawlgamgi Hukaung mualkuam ah A.D 400 hunin, tungkhinta hi. Kum zalom 11 hunlai a kigelh, Pagan mualsuang tungah,Zomite' te'nna Zogun kuam zongh na kihel hi. Zomite' in kum zalom 14 pan 19 sungin, Shan, Manipur leh Kawlte' hong dona pan suahtakna dingin Khamtung gam kici, Zogam lam manawhin, damdam in alal kawikawi uh ahi hi.

UNO thukhensatna DPI/1316-03025 November 1992-9m tawh ki zui-in, Zomite' in kawlgam, India gam leh Bangladesh gamte' ah kikhenthangin tenggkhin aa, leitung minam lakah minam khatin, ki ciamteh khin hi. Tua banah, kum 2001 Unrepresented Nation and People Organization(UNPO)ah zongh menmber khatin kihel khin hi.

Tibet pan lal khia leuleu in,Kawlgamah kilut hi. A.D 800 kumpawlin,Kawlgamah Zomite' ki tengg khin zo hi cih thu kuama nial theihloh ding zahin Shanmite' khangsimna sungah ki teltak in ki ciamteh hi.


                             Zomite' Khangsimna (Pasian pan)

Yaweh'(Pasian)tapa Adam(Luk 3:38 Adam pan Pasian, Topa Jesu' khaang simna)

Adam'(4004BC)         tapa   Kain, Abel, Seth
Seth'                           tapa   Enoch
Enoch'                        tapa   Ka-inan
Kenan'                        tapa   Mahalalel
Mahalalel'                   tapa   Jared
Jared'                         tapa    Enok
Enok'                         tapa   Methuselah
Methuselah'                tapa   Lamek
Lamek'                      tapa   Noah
Noah'                        tate    Shem, Ham, Japheth(Luke 3:36-38)
Shem'                        tapa    Arpaksad (Arfasat zongh kici)
Arpaksad'                 tapa    Shelah
Shelah'                      tapa    Eber
Eber'                         tate   Peleg, Joktan (Joktan in tapa 13 nei,13 napa min Jobab)
Peleg'                        tapa   Reu (Pian.10:21-31)
Reu'                          tapa   Serug
Serug'                        tapa  Nahor
Nahor'                       tapa    Terah
Terah'                        tate      Abraham, Nahor, Haran
Abraham(2111BC)    tapa    Isaac
Isacc(2011BC)          tate    Esau, Jacob (Isaac kici)
Jacob'                        tate   12 sungpan 11 na Joseph
Joseph'                      tate     Manasseh, Ephraraim
Ephraraim'                 tapa    Suthel
Suthel'                       tapa    Birenda
Birenda                     tapa    Jahat
Jahat'                        tapa    Eleah
Eleah'                        tapa    Tahat
Tahat'                       tapa     Jabadah
Jabadah'                   tate      Suthellah, Ezerah, Headah, Beria, Seerah
Seerah'                     tapa    Repha
Repha'                      tate    Telah, Tahan, Ladamah
Telah'                       tapa     Dokima
Dokima'                   tapa    Jhoram
Jhoram'                    tate    Ela, Khamlai
Ela'                          tapa    Elisa
Elisa'                        tate     Honglai, Shanum
Shanum'                   tate     Darah, Jodah
Darah'                      tapa   Amihundah
Amihundah'              tapa    Eliasamah
Eliasamah'                tapa    Benainah
Benainah'                 tapa    Hosea
Hosea'                     tate'    Gunlung, Jehoram, Iskarah
Jehoram'                  tapa    Joshep
Joshep'                    tate     Himalah, Jhua
Jhua'                        tapa    Kukuah
Kukuah'                  tate'     Hogdoviah, Boazah
Hogdoviah'             tate'     Noglam, Kimengah, Huglam
Kimengah'               tate'    Tibe, Barakka
Barakka'                tate'     Misingbei, Khasungah
Misingbei'              tate      Sulmurah, Kangpha, Tmangpha
Sulmurah               tate'      Jopha, Bhutta, Huchin
Jopha'                   tate'      Sakem, Lasah, Jacho
Lasah'                   tate'      Luso, Hilel
Luso'                    tate'      Tirza, Tapua
Tapua'                  tate'      Luza(Luse), Buza
Luz'(luse)              tate'      Zo (Jhola,Jo,Cho), Makhirah
Zo'( Jholam, Jo, Cho) tate'  Kip Mang, Khin Zo, Lai Do
Kip Mang'            tate'      Tuah Ciang, Chin Hill
Tuah Ciang'          tate'      Ni Vang, Sin Te, Lam Lei
Lam lei'                tate'      Hau Zel, Do Sel, Ciang Khawl              
Ciang Khawl'       tate'      Lei Mang, Ngaih Te, Ciang Tawi
Lei Mang'            tate'      Kip Mang, Mang Vum, Mang Te
Kip Mang'           tate'      Naw Phut, Luh Mang
Naw Phut'           tate'      Naw Song, Suang Kop
Suan Kop'           tate'     Phut Mang, Phut Song
Phut Song'           tapa     Kop Siam
Kop Siam'           tapa     Song Thu
Song Thu'           tate'      Sung Mang, Za Khai
Sung Mang'        tapa      Song Kip
Song Kip'           tapa      Kip Siam, To Hin
Kip Siam'           tate'      Tawm Ging, Gual Nam, Taang Pua
Tawm Ging'       tate'      Gui Zam, Lam Hang, Mat Vung, Nei lai, Sim Hang, Zom Lun

Beh leh phung kan nuamte' in Pu Zo panin ei khang tangthu ciat zopding ahi hi.

(Sia Peter Gin Khan Do' kaihkhop,ZOLUS Journal kum 16 cin Special Issue,No.15,2011 pp.97-100 sungpan kila hi.).

                     Dr.Vum Son (Zo History)tawh etkak leng,Noah hun langsiah, kibang a, Noah hun pan hong ki lamdang hi.

Noah'                      tate'     Shem, Ham, Japhet
Japhet'                    tapa     Tibeto-Chinese
Tibeto-Chinese'      tate'      Man, Karen, Tibeto-Burman, Tai-Chinese
Tibeto-Burman'      tate'      Tibeto-Himalayan, Assam-Burman, North Assam-Mishumi
Tibeto-Himalayan'  tate'      Naga, Sak, Burmese, Zo/Meitei, Jingphaw(Kachin), Lolo
Zo'/Meitei              tate'      Asho, Sho, Masho, Mizo, Laimi(Pawi), Zomi(Paite)
Zomi'                     tate'      Kip Mang, Cinn Hil
Kip Mang'             tate'      Nawphut, Naw Song, Song Thu, Sung Mang, Song Za

Hih bangin na ciamteh hi.Khat leh khat kimawhsak nopna hilo in,a kan nuamte in ih etkak theihna ding deihna tawh hongki suaksak khawm hizaw hi.
Source: EBENEZER MAGAZINE, Malaysia SDA Zomi kum 3 cin(Leather Jubilee), pages: 50-53.

Posted at http://vungsiankhai.blogspot.in/2014/07/zomi-nam-ni-hong-piankhiatna-taangthu.html

No comments: